NVC czyli komunikacja bez przemocy

Udostępnij:

Zapoznaj się z NVC jeśli chcesz kontaktować się z innymi ludźmi nie robiąc im krzywdy swoimi słowami oraz dostrzegać potrzeby stojące za wypowiedziami rozmówców.

Porozumienie bez Przemocy (NVC – NonViolent Communication), nazywane również komunikacją empatyczną lub językiem serca, zostało stworzone przez amerykańskiego psychologa Marshalla B. Rosenberga i ma na celu wspieranie dialogu między ludźmi oraz budowanie społeczeństw opartych na empatii i uwzględnianiu potrzeb wszystkich osób. NVC pomaga świadomie ubierać w słowa to, co chcemy przekazać, tak by zwiększyć szansę na nawiązanie kontaktu i porozumienia.

Przy konfliktach warto pamiętać, że kluczowym elementem prowadzącym do porozumienia jest nawiązanie kontaktu z drugą osobą. Generowanie pomysłów na rozwiązania nie przyniesie skutku, jeśli nie zrozumiemy o co w tym konflikcie chodzi, co jest ważne dla każdej ze stron i do czego dąży.
I tym samym dochodzimy do sedna Porozumienia bez Przemocy – empatycznego kontaktu. Kontaktu zarówno z innymi ludźmi, jak i z nami samymi. Gdy nie ma chęci nawiązania kontaktu z drugą osobą, żadne pięknie i poprawnie sformułowane zdania nie pomogą w nawiązaniu relacji. A gdy nie mamy kontaktu ze sobą to bardzo trudno podarować uwagę i zainteresowanie innym.
Co pomaga w nawiązywaniu kontaktu? Empatia oraz szczerość.

W Porozumieniu bez Przemocy przyjmuje się, że empatia to uważne wsłuchiwanie się w uczucia i potrzeby innej osoby, ale również swoje. To towarzyszenie drugiej osobie, dawanie jej swojej obecności bez oceniania, udzielania rad czy pocieszania. Podstawą takiego kontaktu jest wiara w to, że każdy z nas ma w sobie potencjał do znalezienia najlepszego dla siebie rozwiązania.
Empatia często jest mylona z sympatią lub litością. Myślimy, że najlepiej okażemy empatię, gdy poczujemy dokładnie to samo, co osoba, której słuchamy, gdy przyjmiemy jej punkt widzenia i się z nim zgodzimy lub gdy zaczniemy jej żałować i obudzi się w nas chęć pomocy.
Ostatnio usłyszałam zdanie, z którym w pełni się zgadzam, że nie można być za bardzo empatycznym – jeśli jest się „za bardzo”, to znaczy, że to już nie jest empatia.

Kontakt oparty jedynie na empatii, może prowadzić do frustracji i stania w miejscu, braku rozwoju. Jest miło i przyjemnie między nami, ale czegoś brakuje…
Szczerość to nie tylko prawdomówność, to także postawa otwartości wobec samego siebie i innych ludzi, która zasadza się na szacunku i uczciwości oraz na prawie do wyrażania siebie. Zwróć uwagę, że jest duża różnica, czy szczerze dzielimy się swoimi myślami i ocenami (co uważamy na jakiś temat), czy dzielimy się swoimi uczuciami i potrzebami (co mi robi czyjeś zachowanie i jakie ważne dla mnie potrzeby są wtedy niezaspokojone). W Porozumieniu bez Przemocy chodzi nam o to drugie rozumienie szczerości. Na przykład, zamiast „Ten film był strasznie głupi, niepotrzebnie na niego poszliśmy!”, można powiedzieć „Jestem zawiedziona, gdyż chciałam miło spędzić czas, a okazało się, że ten film nie spełnił moich oczekiwań”.

Jakie są istotne elementy szczerości?
– świadomość intencji (Po co chcę coś powiedzieć? Czy służy to pogłębieniu kontaktu? Co chcę uzyskać?)
– klarowność (Co konkretnie chcę przekazać?)
– forma

Cztery kroki Porozumienia bez Przemocy

To narzędzie, które pomaga świadomie ubierać w słowa to, co chcemy przekazać, tak by zwiększyć szansę na nawiązanie kontaktu i porozumienia. Rzucają światło na cztery elementy wypowiedzi, które mogą wspierać nasze relacje, albo być źródłem potencjalnych konfliktów.

1. Obserwacje

Co się wydarzyło?
Co ktoś konkretnie zrobił lub powiedział?

W tym kroku zwracamy uwagę na fakty i spostrzeżenia. Zauważamy to, co nagrałaby kamera i z czym każdy się może zgodzić. Np. „Trzeci raz w tym tygodniu przychodzisz na nasze spotkanie 15 minut później, niż się umówiłyśmy”.
Pamiętaj, że przeciwieństwem obserwacji są interpretacje i osądy, które sprawiają, że druga osoba może usłyszeć w naszej wypowiedzi obwinianie i krytykę, np. „Zawsze się spóźniasz, nie można na Tobie polegać!”

2. Uczucia

Co wtedy poczułeś/poczułaś?
Co mogła poczuć druga osoba?

Uczucia to emocje odseparowane od myśli. Np. „Jest mi smutno”.
W języku Porozumienia bez Przemocy słowa, którymi wyrażane są uczucia, odróżnia się od słów i zdań w których zawarta jest interpretacja cudzych zachowań oraz opis naszych myśli. Np. „Czuję, że nie traktujesz mnie poważnie” lub „Czuję się lekceważona”.

3. Potrzeby

Jaka Twoja lub czyjaś potrzeba była niespełniona?
Co jest ważne? Czego chcę?

W tym kroku zwracamy uwagę na potrzeby, które stoją za naszymi uczuciami. Wyrażam, co w tym momencie jest dla mnie ważne. Kontynuując przykład koleżanki, która się spóźnia: „Ważny jest dla mnie szacunek i dotrzymywanie słowa”.
Potrzeby warto odróżniać od strategii, które wybieramy by daną potrzebę zaspokoić. Potrzebą nie jest np. przychodzenie koleżanki na czas, lub uprzedzanie o tym, że się spóźni. To są działania, które mogą zaspokoić naszą potrzebę i możemy o nie poprosić w kolejnym, czwartym kroku.

4. Prośby

Czy jest coś, o co chciałbyś/chciałabyś kogoś teraz poprosić?
Może chcesz poprosić o coś siebie?

Aby prośba była prośbą warto wyrazić ją w sposób jasny i konkretny (co, gdzie i kiedy) oraz zakładać możliwość odmowy. Jeśli kogoś o coś prosisz i zaczynasz się denerwować, gdy ta osoba tej prośby nie spełnia, to znaczy, że to było żądanie. W naszej przykładowej sytuacji prośba mogłaby brzmieć „Czy możemy się umówić, że następnym razem poinformujesz mnie o tym, że przyjdziesz później?”.
Podsumowując, cały komunikat w sytuacji ze spóźniającą się koleżanką może brzmieć:
„Czekam tu na Ciebie już tyle czasu. Zawsze się spóźniasz, nie można na Tobie polegać! Czuję, że nie traktujesz mnie poważnie. Potrzebuję, byś następnym razem przyszła na czas, okej?”
albo
„Trzeci raz w tym tygodniu przychodzisz na nasze spotkanie 15 minut później, niż się umówiłyśmy. Jest mi smutno, gdyż ważny jest dla mnie szacunek i dotrzymywanie słowa. Czy możemy się umówić, że następnym razem poinformujesz mnie o tym, że przyjdziesz później?”
Którą wypowiedź chciałbyś/chciałabyś słyszeć od kolegi lub koleżanki? Czy zauważasz różnicę?

Magdalena Malinowska (Empathic Way)

Za:
www.empathicway.pl/porozumienie-bez-przemocy-podstawowe-informacje/

Sprawdź również:
www.empathicway.pl/cztery-kroki-nvc-w-praktyce/


Brak komentarzy